ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
769
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
جوشانيذه « 1 » به آيذ ، و كر شراب كل و سكنكبين « 2 » بخورذ « 2 » نيك آيذ ، و اصحاب خناق الرّحم را همين بوذ مكر كى سكنكبين نبايذ « 3 » و كر اينجا سكنكبين عنصلى بوذ روا بوذ ، و دستها و بايان « 4 » ايشان بمالند « 5 » نيك ايذ « 5 » ، و حجامت ( f . 616 ) كردن بىآنك آنجا « 6 » بيازنند اعنى « 7 » كار آتش « 8 » بر ساقها و رانها ، و اين آنكاه بوذ كه زهدان « 9 » برسو رفته بوذ ، باز اكر بكرانهاى ميل كرده بوذ حجامت بر بغل باى بايد كردن آنجا كه خشندهكاه « 10 » كويند ، و ببينى بخور كنند جيزها كنده و به زير او جيزهاء خوشبوى نهند ، و تمامى علاج بباب خناق الرحم ياذ كردهام . و كر « 11 » غشى از قبل ضعيفى معده آمده بوذ بر معده اين ضمادها بنهند كه از قصب الذريره كرده بوند « 12 » و بست جو و زعفران و صبر و مصطكى ، اينهمه تر كرده بوند « 12 » از هر يكى به مقدار حاجت به شراب و بر معده نهادن « 13 » با روغن افسنتين يا روغن كل آبى يا روغن مصطكى يا روغن ناردين و به شراب قابض خوشبوى بياميزد و كرم كند ، اكر زمستان بوذ كرم كرده « 14 » بر بايذ نهاذن و كر « 14 » تابستان بوذ سرد كرده ، و كر « 11 » اندر معده سوزش بوذ با اين جيزها كياد كردم داروهاء « 15 » خنك بر معده نهد « 15 » جن رنده كدو و عصارهء كنكاو و انكور كرك و كشنيز خشك و تر و برك كسنى و عصاره غوره و آنج بدين ماند ، و كر دستها و بايهاشان بمالند سخت « 16 » نيك آيذ و راحت يابند از ان غشى .
--> ( 1 ) - ف : افزوده . بوذ ( 2 - 2 ) - ف : خوذ ( 3 ) - ف : افزوده . دادن ( 4 ) - ف : پايها ( 5 - 5 ) - ف : روا بوذ ( 6 ) - ف : « آنجا » ندارد ( 7 ) - ب ه : افزوده . يعنى نمكند و نيشتر نزنند ( 8 ) - م : افزوده . كنند ( 9 ) - م : رحم ( 10 ) - ف : خشندكاه م : خسندكاه ( 11 ) - ف : و اكر ( 12 - 12 ) - ف : ندارد ( 13 ) - ف : نهاذه م : بر معده او نهند ( 14 - 14 ) - ف : بايذ برنهاذن و اكر ( 15 - 15 ) - ف : خشك بر معده نهند ( 16 ) - ف : « سخت » ندارد